ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

392

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

جاذبه جكر بوذ « 1 » و سبب سردى جكر « 1 » يا جكر را آماسى سخت بوذ كى از قبل آن آماس نتوانذ كشيذن يا سدّه‌اى بوذ اندر جكر و نتوانذ كشيذن طعام را . و « 2 » اكنون ياذ كنم اسهال صفراوى « 3 » را و اسهال صفراوى زرد بوذ و سبز و با درد و شكنجيدن و با جشنكى بسيار و طعام بسيار ناآرزو آمذن و اين صفرا يا اندر معده كرد آمذه بوذ يا از زهره و روذكانى بمعده آمذه بوذ و بيشتر يا تب تيز بوذ يا از بس تب محرقه يا از بس داروها تيز و « 2 » كرم « 4 » و غذاهاء كرم كى به كار داشته بوذ جن قليه و شرابها كرم « 5 » ( f . 311 ) و انگبين و آنج بدين مانذ و كوارش زيره و زنجبيل برورده و آنج بدين ماند « 6 » . بيشتر آن بوذ كى از بس اين اسهال كندن شكم باشد « 7 » و علاج اين شكم آوردن بوذ بهليله [ زرد ] « 8 » و شكر با « 9 » آب نار يا شحم نار كوفته بيك جاى تا صفرا كم كردذ باز قرص طباشير دهند يا شراب آبى و طليها قابض برنهند « 10 » بر شكم وى و « 11 » همه آب با شراب نار خورد يا شراب غوره و شراب ريواج و شراب سيب و شراب ترشه‌ى ترنج و « 12 » غذا تترى و ناربا و غوربا بوذ « 12 » و كر عدس

--> ( 1 - 1 ) - ف : ندارد ( 2 ) - ف : « و » ندارد ( 3 ) - ف : صفرايى ( 4 ) - ب ه : كى خورده بود ( 5 ) - ب ه : صفت سفوفى كه خون امدن بسيار . . . و . . . بود باز دارد طين ارمنى كلنار دم الاخوين راستار است شربت سه درم . . . دانكى افيون اندر يك وقيه سماق . صفت سفوفى كه طبع فرو دارد . . . را سود دارد . . . از تن فرو دارد . . . و كرسنكى خوردن . . . باشد مصطكى يك . . . جزو شربت تمام . . . درم اكر سه شب . . . بخورد تن باك كند . صفت سفوف حب الرمان اسهال كى سبيد و رقيق باشد و با ثفل اميخته باز دارد و معده را سرد دارد حب الرمان . . . كرده و كوفته و نرم سوده . . . سرمه صد درمسنك . . . يا در سركه فرغار كرده و كشنيز خشك در سركه فرغار كرده و بريان . . . از هر يكى بيست درم خرنوب . . . درم سماق ده درم . . . ده درم همه بكوبد نرم . . . شربت سه درم با رب آبى نافع بود . ( 6 ) - ب ه : افزوده و - و بيشتر ان باشد كى از پس كندن شكم باشد ، نسخه ( 7 ) - ف : كيرذ . ( 8 ) - از « ف » و « ب ه » افزوده شد . ( 9 ) - ف : يا ( 10 ) - ف : برنهذ ( 11 ) - ف : « و » ندارد ( 12 - 12 ) - ف : غذى تترى و غوربا و ناربا